نانو محک بهبود
عراقچي: جنگ آينده خاورميانه بر سر آب خواهد بود

عراقچي: جنگ آينده خاورميانه بر سر آب خواهد بود

«ديپلماسي آب»، «ديپلماسي آب مجازي»، «کشت فراسرزميني» و «جنگ آب در خاورميانه» محورهايي است که سيدعباس عراقچي، معاون حقوقي و بين الملل وزارت خارجه، در گفت وگو با «ايسنا» به آنها اشاره کرده است. او از تلاش وزارت خارجه براي حل بحران آب مي گويد؛ «کميته آب» در وزارت خارجه با اين هدف تشکيل شده است. مهم ترين نکات اين گفت وگو را بخوانيد:
     موضوع آب، تامين منابع آبي، مقابله با کم آبي و چگونگي استفاده از حوزه هاي آبي مشترک از گذشته جزء مسائل سياست خارجي بوده و در وزارت خارجه اين دوره، مورد توجه قرار گرفته است.
     در چند دهه اخير آب به يک دغدغه جهاني تبديل شده و در همين چارچوب «ديپلماسي آب» و علمي به نام «سياست آب» يا «هيدروپاليتيکس» شکل گرفته است؛ در برخي از دانشگاه هاي معتبر دنيا اين رشته ها تدريس مي شوند.
     بخشي به نام ديپلماسي آب در اين معاونت شکل گرفته و دستيار ويژه اي سرپرستي اين بخش را بر عهده دارد. در ساختار جديد وزارت خارجه، ديپلماسي آب جايگاه ويژه اي خواهد داشت.
     کميته آب در وزارت خارجه، تشکيل شده، در جريان مذاکرات اخير ايران و افغانستان بر تشکيل پنج کميته کاري بين دو کشور توافق شد که يکي از اين کميته ها، کميته آب است.
     مسئوليت هرکدام از کميته ها با يکي از معاونان وزير در وزارتخانه هاي مختلف است، اما همه اين کميته ها زير نظر وزير امور خارجه فعاليت مي کنند. مسئوليت کميته آب به معاونت حقوقي و بين الملل دستگاه ديپلماسي سپرده شده است.
     درباره آب، سه موضوع تالاب هاي هامون، رود هيرمند و رودخانه هريرود بين ايران و افغانستان مطرح است و در کميته آب که بين ايران و افغانستان تشکيل شده، بررسي مي شود.
     تالاب هاي هامون و اکوسيستم اين منطقه مهم است. به دليل بي توجهي ها و تغييرات اقليمي، خيلي از تالاب ها به سمت خشک شدن رفته اند و مشکلاتي در زمينه کشاورزي و همچنين محيط زيست مانند توليد گرد و غبار ايجاد شده است.
     درباره رودخانه هيرمند معاهده اي بين ما و افغانستان از سال هاي قبل منعقد شده است، ولي قديمي بودن اين معاهده دليل بر بي اعتباربودن آن نيست. از نظر دولت ايران و افغانستان اين معاهده کماکان معتبر است.
     حقابه ما از رودخانه هيرمند امري جدا از حقابه محيط زيست است. اين روزها فقط کشورها و مردم نيستند که از حقابه برخوردارند، بلکه محيط زيست و طبيعت نيز حقي از اين موضوع دارند.
     رودخانه هريرود، پرونده اي باز بين ايران و افغانستان است. هنوز هيچ رژيم حقوقي بين ما و افغانستان و همچنين کشور ترکمنستان که به نوعي در اين موضوع شراکت دارد، ايجاد نشده است.
     موضوع چهارمي که در کميته آب در حال بحث و رايزني درباره آن هستيم، همکاري دو کشور ايران و افغانستان در حوزه آب است. مسائل آبي لزوما نبايد به منازعه، مقابله و درگيري منجر شود، بلکه مي توانيم از آن به عنوان موضوعي براي همکاري استفاده کنيم.
     بين ايران و افغانستان معاهده اي به نام معاهده هيرمند وجود دارد که در ارتباط با آن ده ها سال مذاکره شده تا دو طرف توانسته اند به توافق برسند، گرچه بعد از توافق نيز حرف ها، نقل ها و مباحثي نيز همچنان مطرح بوده است.
     بحران آب در خاورميانه به بحراني بسيار جدي تبديل شده است و هر روز اين بحران عميق تر و وخيم تر مي شود.
     جنگ آب يک موضوع جديد نيست، هميشه وجود داشته و سال ها به عنوان يک خطر جدي در خاورميانه به آن توجه شده است. اين احتمال وجود دارد که جنگ هاي آتي در اين منطقه بر سر آب باشد.
     ارزيابي هاي بين المللي نشان مي دهد تا سال ۲۰۲۵ کل منطقه خاورميانه رسما به عنوان منطقه خشک شناخته خواهد شد که ايران نيز شامل آن مي شود. اين وضعيت تا سال ۲۰۵۰ به مراتب وخيم تر خواهد شد.
     در چارچوب مقوله آب، کشت هاي فراسرزميني مطرح مي شود؛ کشورها مي توانند در اين زمينه با يکديگر قرارداد ببندند.
     دولت و وزارت خارجه هر دو روي آب و ديپلماسي آب جديت و حساسيت دارند. ديپلماسي آب به مرور جايگاه خود را در سياست خارجي کشور باز کرده البته کار در اين زمينه سخت و طولاني است، ولي اميدواريم بتوانيم با تلاش و برنامه ريزي منافع ملي کشور را در اين چارچوب تامين کنيم.
     با وزارتخانه هاي نيرو، کشاورزي و سازمان محيط زيست به صورت مرتب جلسه داريم و درباره موضوع آب، رودخانه هاي فرامرزي، تامين آب حوضه هاي مشترک، بحث هاي زيست محيطي و گردوغبار، گفت وگوهاي جدي انجام مي دهيم و همکاري هاي مستمري در حال شکل گرفتن است.
     رئيس جمهور در اجلاس اخير گردوغبار که در تهران برگزار شده بود، به صورت تلويحي از سدسازي هاي ترکيه که به پروژه گاپ «GAP» يا Guneydogu Anadolu Projesi معروف است، انتقاد کرد؛ چراکه اين پروژه بر دجله و هورالعظيم تاثير مي گذارد.
    
    


 روزنامه شرق

دیدگاه خود را ارسال نمایید

ما را دنبال کنید