نانو محک بهبود
آب ژرف ،خشکسالی،بحران کم آبی،وزیر نیرو،نانو،محک ،بهبود

آب هاي ژرف، ناجي خشكسالي كرمان

نويسنده: حكمت قاسم خاني *

خشکسالي هاي چند ساله، پايين آمدن سطح آب هاي زيرزميني و کاهش نزولات جوي در استان کويري و پهناور کرمان باعث شده مسئولان اين استان براي تامين منابع آبي پايدار درصدد استفاده از راه حلي بديع و نو برآمده و دستيابي به آب هاي ژرف موجود در اعماق زمين را در دستور کار جدي قرار دهند.
    به گزارش جام جم، تداوم خشکسالي و کاهش نزولات آسماني، حفر چاه هاي غيرمجاز و روش هاي سنتي آبياري اراضي کشاورزي، باعث پايين رفتن سطح آب هاي زيرزميني در کرمان شده و منابع آبي اين استان را در وضعيت بحراني قرار داده است. البته طي چند سال اخير مسئولان کرمان براي رفع بحران کم آبي و تامين آب شرب و بخش هاي کشاورزي و صنعت، طرح هاي انتقال آب از حوزه هاي آبخيز استان چهارمحال و بختياري و درياي عمان و خليج فارس را در دستورکار خود قرار داده اند و عمليات اجرايي برخي از اين طرح ها هم آغاز شده است، اما مشکلات و موانع مختلف همچون مخالفت مردم و نمايندگان استان هاي خوزستان و چهارمحال و بختياري براي انتقال آب از سرشاخه هاي کارون به کرمان و زمانبر و هزينه بر بودن اجراي اين طرح ها باعث شده که مسئولان به دنبال منابع آبي پايداري همچون آب هاي ژرف باشند.
    به همين منظور در سفر اخير وزير نيرو به استان کرمان در نشست شوراي حفاظت از منابع آب استان کرمان تفاهم نامه اکتشاف آب هاي ژرف مابين استانداري کرمان و وزارت نيرو به امضا رسيد و قرار است طرح اکتشاف آب هاي ژرف از اعماق زمين با کمک محققان روس در ايران اجرايي شود.
    
    چاره اي نداريم
    وزير نيرو در مراسم امضاي تفاهم نامه اکتشاف آب هاي ژرف بين استانداري کرمان و وزارت نيرو گفت: بايد با دستيابي به آب هاي ژرف، کشور را از هزينه هاي سنگين بر دوش ملت بي نياز کرد.
    حميد چيت چيان با اشاره به طرح هاي پرهزينه انتقال آب به استان کرمان افزود: 700 کيلومتر انتقال آب به استان کرمان، طرح صفارود و حفر تونل ها و انتقال آب از درياي عمان از جمله طرح هاي سنگين و پرهزينه کشور است، اما براي حفظ مراکز جمعيتي و جلوگيري از مهاجرت در استان هاي کويري چاره اي جز تامين آب نيست که آب هاي ژرف مي تواند يکي از اين گزينه ها باشد.
    وي تاکيد کرد وزارت نيرو با عزم جدي و همکاري با نهادهاي مختلف و شرکت هاي دانش بنيان طرح هاي خوبي براي غلبه بر بحران آب دارد تا به نقطه اي اطمينان بخش در مصرف آب برسيم و کشور را بي نياز کنيم.
    چيت چيان با بيان اين که بايد سياست استفاده از آبياري نوين نيز در تمامي کشور اتخاذ شود، تصريح کرد: در کشت سنتي، درصدي از آب غرقابي به منابع زيرزميني اضافه مي شود، اما در آبياري تحت فشار به اندازه نياز آب داده مي شود و آبي براي ورود به سفره هاي زيرزميني باقي نمي ماند.
    وي بستن چاه را ضمانت تعادل بخشي منابع زيرزميني و اصلاح مصرف آب دانست و با بيان اين که اقداماتي براي تعادل بخشي آب در اطراف کشور صورت گرفته و در برخي نقاط تعادل برقرار شده است، تاکيد کرد: بايد در تمامي دشت ها به سطح اوليه ايست آبي آب برسيم و در اين راه بايد استاندار، فرماندار، قضات و سازمان جهاد کشاورزي با اجراي طرح هاي تعادل بخشي به بالا آمدن سطح ايست آبي آب کمک کنند.
    
    برداشت از آب هاي ژرف در دستور کار دولت
    معاون توسعه و مديريت منابع معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري نيز با اشاره به اين که به منظور دستيابي به منابع آبي غني در کاري مشترک با وزير نيرو استفاده از آب هاي ژرف را در دستور کار قرار داده ايم گفت: معضل آب در همه جاي ايران وجود دارد و براي صرفه جويي و تامين آب بايد از روش نوين استفاده شود، از جمله کاري که در معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري آغاز کرده ايم.
    عليرضا دليري افزود: اکتشاف و دستيابي به آب هاي ژرف از استان فارس و سپس سيستان و بلوچستان آغاز شده و اکنون با امضاي تفاهم نامه اي که بين وزير نيرو و استاندار کرمان براي شناسايي و حفاري آب هاي ژرف بسته شد، هزينه انتقال آب نيز کاهش مي يابد که اتفاق خوبي براي آب استان کرمان است.
    وي با بيان اين که برداشت از آب هاي ژرف در پنج فاز از جمله شناسايي، استفاده از روش هاي ژئوفيزيکي، برنامه ريزي کيفيت آب و برنامه ريزي مديريتي براي بهره برداري انجام مي شود، تصريح کرد: استفاده از آب هاي ژرف از عمق دو کيلومتري زمين صورت مي گيرد که با استفاده از آب هاي ژرف به منابع مطمئن تري از آب دست مي يابيم.
    استاندار کرمان نيز با اشاره به عملياتي شدن طرح استفاده از آب هاي ژرف استان کرمان، از مسئولان اين استان خواست ميزان بهره وري آب، خاک و... را مشخص کنند.
    عليرضا رزم حسيني با بيان اين که 95 درصد آب مصرفي استان کرمان در حوزه کشاورزي است که بايد حداکثر راندمان در واحد سطح داشته باشد و نبايد به انحراف برود، تصريح کرد: اقدامات خوبي در حوزه کشاورزي در استان کرمان در دولت تدبير و اميد صورت گرفته است و در واقع طرح عمران آب در دولت قبل مصوب شده بود و ما در دولت تدبير و اميد آن را عملياتي کرده ايم.
    
    استفاده از ذخاير راهبردي آب
    آب هاي ژرف، منابع آبي هستند که در اعماق زمين قرار گرفته و از ذخاير آب راهبردي محسوب مي شوند و هرگونه بهره برداري از آنها مستلزم دقت و حساسيت خاص است. عمق وجود اين منابع در هر کشور متغير است؛ براي نمونه در اندونزي و بنگلادش به دليل بالا بودن سطح منابع آب زيرزميني، چاه هاي 150 متر جزو آب ژرف به حساب مي آيد، اما در ايران مرکزي، منابع آب موجود در عمق 400 متري نيز آب ژرف محسوب نمي شود.
    اين منابع آبي اخيرا در برخي کشورهاي خاورميانه چون اردن نيز شناسايي شده است. در اردن، منابع آب در عمق بيشتر از 1200 متر جزو آب هاي ژرف به حساب مي آيد و در ليبي و الجزاير و تونس هم عمق 800 تا 1600 متر جزو آب هاي ژرف محسوب مي شوند. شناسايي آب هاي ژرف در خاورميانه از يک سو و موقتي و کارآمد نبودن طرح هايي چون انتقال آب، سدسازي، استفاده از آب شيرين کن ها و حفر چاه به منظور جبران معضل بي آبي، از ديگر سو باعث شده از چند سال پيش مسئولان کشور ما نيز به تحقيق در اين خصوص و در صورت امکان، بهره برداري از اين منابع آبي روي آورند. درواقع موضوع اکتشاف آب در ذخاير ژرف زمين اخيرا و پس از کشف تصادفي آب در عمق بيش از 500 متر، در حين حفاري هاي شرکت ملي فولاد ايران مطرح و توسط وزارت نيرو و با همکاري روسيه کليد زده شد.
    * جام جم کرمان
    


 روزنامه جام جم، شماره 4884

دیدگاه خود را ارسال نمایید

ما را دنبال کنید