نانو محک بهبود
راهكار هاي تامين آب در صنعت پالايشگاهي

راهكار هاي تامين آب در صنعت پالايشگاهي


نويسنده: محمد باقر دخيلي*

صنايع پالايشي جزو صنايع پر مصرف آب هستند. بر اساس آمار جهاني ميزان مصرف آب در پالايشگاه ها متغير بوده و از 50، 60 گالن براي پالايشگاه هاي با عملكرد پايين تا 10، 20 گالن براي پالايشگاه هاي با عملكرد بالابه ازاي هر بشكه نفت خام متغير است. در اين ميان پالايشگاه تبريز به دليل مديريت صحيح مصرف آب رتبه ممتازي درخصوص مصرف آب داشته و شاخص مصرف آن 15 گالن آب به ازاي هر بشكه نفت خام است. عملكرد مطلوب در زمينه مصرف آب متاثر از دو مولفه مديريت مصرف آب و بهبود تكنولوژي هاي توليد و مصرف آب است.
    نخستين گام در مديريت مصرف آب مميزي مستمر آب و پايش ميزان مصرف واحدهاي مختلف است. از طريق مميزي هاي مدون روند مصرف آب واحدهاي مختلف مورد پايش مستمر قرار گرفته و اقدامات اصلاحي لازم براي كاهش مصرف واحدهاي با تقاضاي بالابه عمل مي آيد.
    برج هاي خنك كننده به روش «تر» از واحدهاي پر مصرف آب بوده به نحوي كه حدود 50 درصد آب خام مصرفي پالايشگاه ها را به خود اختصاص مي دهند. اصلاح ساختار داخلي برج هاي خنك كننده و استفاده از برج هاي خنك كننده به روش خشك يا هيبريدي كمك شاياني براي كاهش مصرف آب مي کند. در اين راستا شركت پالايش نفت تبريز با همكاري يكي از دانشگاه هاي معتبر منطقه، مطالعاتي را براي بهينه سازي مصرف آب و امكان جايگزيني برج هاي خنك كننده تر با برج هاي خنك كننده خشك و هيبريدي در دستور كار و انجام دارد. مديريت توليد و مصرف بخارآب نيز نقش كليدي در كاهش مصرف آب خام دارد. ميزان آب مصرفي واحدهاي توليد بخار حدود 40 درصد از كل مصرف آب خام پالايشگاه ها را تشكيل مي دهد. متاسفانه به دليل قدمت زياد اكثر پالايشگاه ها تكنولوژي مورد استفاده در توليد آب صنعتي به منظور استفاده در سيستم توليد بخار قديمي بوده و كيفيت آب توليدي و هدرروي آن زياد است. با تغيير تكنولوژي توليد آب صنعتي و همچنين رفع نشتي هاي بخار مي توان به كاهش قابل ملاحظه اي در مصرف آب در اين حوزه دست يافت. با توجه به هزينه هاي بالاي سرمايه گذاري در اين بخش، حمايت هاي مالي ارگان هاي مختلف در اين خصوص يك ضرورت است.
    قدم بعدي در مديريت مصرف آب استفاده مجدد از آب هاي دور ريز است. براي پالايشگاه تبريز با آرمان «پيشرو پالايشگاه هاي منطقه خاورميانه با اعتبار جهاني» رسيدن به هدف «آب دور ريز صفر» يكي از اهداف مهم به شمار مي رود. در پالايشگاه ها واحدهاي تصفيه فاضلاب موجود است اما براي رسيدن به شرايط ايده آل، نياز به بهسازي واحدهاي موجود و احداث واحدهاي تصفيه جديد به منظور نيل به هدف فوق وجود دارد. استفاده مجدد از آب هاي دورريز ضمن آنكه از آلودگي زيست محيطي ناشي از آب هاي آلاينده جلوگيري مي کند موجب كاهش قابل توجه ميزان آب خام مصرفي پالايشگاه ها مي شود. در احداث واحد هاي جديد تصفيه آب بايد از تكنولوژي هاي روز از قبيل سيستم هاي اسمز معكوس (RO) و حذف املاح با استفاده از مبادله كننده هاي يوني استفاده شود. با توجه به بحران آب، تامين آب از منابع ديگر بايد مورد توجه ويژه قرار گيرد. يكي از اين منابع، آب خروجي تصفيه خانه هاي فاضلاب شهري است.
    تصفيه خانه هاي فاضلاب شهري همواره حجم زيادي از فاضلاب هاي شهري را تصفيه و به رودخانه هاي محلي مبادي پذيرنده هدايت مي كنند که با انجام فرآيندهاي تصفيه تكميلي مي توان از اين آب ها در صنايع مختلف استفاده كرد. در اين خصوص مي توان با تصويب و اجراي طرح هاي جامع تصفيه آب، براي آب هاي خروجي تصفيه خانه هاي فاضلاب شهري و توليد آب با كيفيت مناسب نسبت به جايگزيني آب مورد نياز صنايع پر مصرف اقدام کرد. بديهي است انجام چنين طرح هايي نيازمند انجام سرمايه گذاري و حمايت قانوني و تشكيلاتي از سوي ارگان هاي مختلف است. در نهايت اتخاذ سياست هاي تشويقي و تنبيهي براي مصرف كننده ها مي تواند نقش مهمي در مديريت و كاهش مصرف آب ايفا کند. در اين خصوص ارائه تخفيفات ويژه براي آب بها و يا حمايت مالي از طرح هاي توسعه اي مرتبط با بهينه سازي مصرف آب براي صنايعي كه برنامه موثري جهت مديريت مصرف آب داشته باشند، مي تواند كمك شاياني به كاهش مصرف آب و رفع معضل بحران آب کند. با نگرش جامع حتي در طرح هاي زيست محيطي مانند توسعه فضاي سبز داوطلبانه و تكليفي، مطالعات و تحقيقات مدون براي انتخاب نوع فضاي سبز (چمن، درختچه و درخت) با توجه به شاخص هاي توليد بيشترين مقدار اكسيژن و كمترين مقدار مصرف آب بايد در دستور كار قرار گيرد.
    *مدير عامل شركت پالايش نفت تبريز

دیدگاه خود را ارسال نمایید

ما را دنبال کنید