نانو محک بهبود
سنگاپور،بحران آب،آب شیرین کن،خشکسالی،پساب،نانو محک بهبود

انقلاب آب در سنگاپور

کشور سنگاپور يکي از پيشرفته ترين کشورهاي جهان در زمينه مديريت آب به شمار مي رود و در زمينه استفاده از فناوري ها در خصوص مديريت آب نيز پيشرو است. اين کشور هرچند با خشکسال ترين دوره تاريخ خود مواجه است، ولي توانسته از ظرفيت هاي خود به نحو مناسبي بهره برداري کند. قابل ذکر است که راه هاي چهارگانه اي براي تامين آب اين کشور بنا نهاده شده که يکي از اين راه ها شيرين سازي آب دريا، ديگري تبديل فاضلاب به آب باکيفيت، راه سوم واردات آب از مالزي و راه آخر نيز آب هاي موجود در آبخوان هاي اين کشور است. نشريهwater and waste water International اخيرا مصاحبه اي با آقاي دکتر «ويوين بالاکريشنان» وزير محيط زيست و منابع آب سنگاپور انجام داده که متن اين مصاحبه در ذيل ذکر شده است. وي 52ساله است و مدرک پزشکي از دانشگاه ملي سنگاپور دارد.
    
     ماه فوريه سال جاري، خشک ترين ماه در تاريخ سنگاپور از 1869 بود. اين وضعيت چه تاثيري بر منابع آب اين کشور داشته است؟ آيا دو تاسيسات شيرين سازي آب اين کشور با ظرفيت کامل در حال کار هستند؟ آيا در صورت تداوم اين وضعيت، در کوتاه مدت نياز به ساخت تاسيسات جديد است؟
    کشور ما از اواسط ژانويه تا اواسط ماه مارس 2014 کمترين ميزان بارش را داشته و ماه فوريه امسال خشک ترين ماه از سال 1869 بوده است. ما براي اطمينان از تامين تقاضاي آب کشور، تاسيسات شيرين سازي آب دريا و نيز تاسيسات تبديل فاضلاب به آب باکيفيت را با ظرفيت کامل آماده بهره برداري کرده و از اين دو طريق توانسته ايم حدود نيمي از تقاضا را پاسخ دهيم. البته مخازن مربوط به تاسيسات تبديل فاضلاب به آب آشاميدني را در بيشترين سطح خود نگه داشته ايم تا در صورت ادامه خشکسالي پاسخگو باشند. بايد بگويم سرمايه گذاري هاي انجام شده در سنگاپور روي اين دو نوع تاسيسات باعث شده است که منابع تامين آب تنوع يابد و امنيت آب کشور ما تقويت شود. البته لازم به ذکر است که طي دهه گذشته، ظرفيت هاي جديدي ايجاد شده است، مثلاحدود شش ماه پيش بود که 70ميليون گالن در روز به ظرفيت هاي گذشته اضافه شد. ضمنا در کنار افزايش ظرفيت ها، ما مصرف کنندگان عمومي، خانگي و تجاري را تشويق مي کنيم تا نقش خود را در صرفه جويي در مصرف اين ماده باارزش ايفا کنند. ساکنان بخش هاي ديگر نيز بايد سريعا جلو نشتي ها را گرفته و از شست وشوي خودروها اجتناب ورزيده و از به کارگيري شيلنگ و نازل براي شست وشوهاي پرفشار خودداري کرده و براي آبياري باغچه و چمن و در فواره هاي آب، از آب هاي باکيفيت پايين تر استفاده کنند. البته ما به فکر افزايش ظرفيت واحدهاي شيرين سازي آب دريا و تاسيسات تبديل فاضلاب به آب آشاميدني در بلندمدت هستيم و براي اين منظور مناقصه اي براي ساخت تاسيسات تبديل فاضلاب به آب باکيفيت مناسب با ظرفيت 50ميليون گالن در روز در منطقه چانگي برگزار کرده ايم که در سال 2016 وارد مدار خواهد شد. براي گسترش تاسيسات شيرين سازي نيز مطالعاتي را در خصوص افزايش ظرفيت در کوتاه مدت انجام داده ايم.
    
     همان گونه که گفتيد سنگاپور از مالزي آب وارد مي کند. مقدار اين واردات چقدر است و آيا برنامه اي براي کاهش اين وابستگي وجود دارد؟
    مشکل آب از گذشته در سنگاپور وجود داشته است، به خصوص بعد از استقلال ما از مالزي. توافق استقلال سنگاپور از مالزي در تاريخ نهم آگوست 1965 امضا شده و در خود، توافقنامه هاي 1961 و 1962 در خصوص آب را جاي داده است. توافق سال 1962 اجازه انتقال روزانه 250ميليون گالن آب را تا سال 2061 مي دهد. در ابتداي اين توافق، مشکلاتي از قبيل سيل، آلودگي و غيربهداشتي بودن آب وجود داشت. بايد توجه داشت که براي مقابله با فشار ناشي از نياز به توسعه اقتصادي، تنها سرمايه گذاري براي زيرساخت هاي حساس زيست محيطي و آب کارساز است. در سال هاي اخير سنگاپور توانسته با متنوع سازي منابع آب، تامين آب خود را از طريق هر چهار روش يادشده امکان پذير کند. همان گونه که بيان شد اين چهار روش عبارتند از مديريت آبخوان هاي داخلي، واردات آب، تصفيه فاضلاب ها براي تامين آب باکيفيت و شيرين سازي آب هاي شور. مشخص است که شيرين کردن آب دريا و تصفيه فاضلاب ها تا حد آب شرب، به ميزان بارندگي وابسته نيست. در حال حاضر اين دومبنع مي توانند حدود 55درصد از نياز آبي اين کشور را تامين کنند و ما برنامه ريزي کرده ايم که تا سال 2060 اين عدد به 80 درصد برسد.
    
     همان گونه که در طرح هاي بلندمدت اشاره شده است، قرار است که ظرفيت تصفيه فاضلاب ها تا سال 2060 تقريبا سه برابر شده و ظرفيت شيرين سازي آب دريا نيز افزايش محسوسي يابد. لطفا بگوييد اين عددها چه معني اي در بخش سرمايه گذاري و تجارت بخش خصوصي خواهد داشت؟
    ما ساليان سال است که در زمينه پروژه هاي زيربنايي و نيز پروژه هاي توليد آب، با بخش خصوصي همکاري مي کنيم. بعضي از بزرگ ترين پروژه هاي ما، پيمانکار و تامين کنندگان فناوري هاي جديد را در خود دارند. بخش خصوصي در دو واحد شيرين سازي آب دريا و دو واحد بازيافت فاضلاب تا حد قابل قبول، به صورت پروژه هاي طراحي، ساخت، مالکيت و بهره برداري دخيل بوده است. سنگاپور با ايجاد يک ديدگاه يکپارچه در زمينه مديريت و سرمايه گذاري در فناوري آب، توانسته بر چالش هاي اين موضوعات غلبه کرده و آسيب پذيري اين کشور در موضوع آب، به يک سرمايه استراتژيک بدل شده است. با درک اين مطلب که تجربه و فناوري بومي براي حل مشکلات زيست محيطي و آب از نيازهاي اساسي به شمار مي رود، دولت سنگاپور موضوع آب را در برنامه توسعه ملي اين کشور جاي داده است. براي اين منظور اداره برنامه صنعت آب و محيط زيست در سال 2006 تاسيس شد تا بخش هاي مربوط به تحقيق و توسعه در اين زمينه ها را بهبود بخشيده و صنعت آب و جايگاه سنگاپور در بحث تحقيق و توسعه جهان براي موضوعات مرتبط با آب را نيز ارتقا دهد. در اين خصوص بنياد ملي تحقيقات براي يک دوره 10ساله حدود 470ميليون دلار به سنگاپور اختصاص داده است تا سنگاپور را به مرکز ثقل تکنولوژي هاي پيشرو در سطح جهان بدل کند. در حال حاضر در سنگاپور حدود 130شرکت و 26مرکز تحقيقاتي مرتبط با آب وجود دارد. سنگاپور با اختصاص مشوق هاي مالي، از تشکيل و رشد گروه هاي مبتکر حمايت مي کند، به طرح هاي تحقيقاتي پايه و نيز طرح هاي کاربردي، بودجه هايي اختصاصي مي دهد و برنامه ريزي مي کند تا نتايج آنها تجاري سازي شود. براي جذب محققان جوان نيز بورسيه هاي دکترا براي کار روي فناوري هاي جديد آب، اعطا مي شود. علاوه بر حمايت هاي مالي، سنگاپور به عنوان محملي براي ايده ها و فناوري هاي نو به شمار مي رود. همواره شرکت هاي بين المللي از سنگاپور به خاطر در اختيار قراردادن تاسيسات مختلف خود براي انجام آزمايش هاي مختلف در زمينه محصولات و فناوري ها تقدير کرده اند. در اينجا همواره تمايل براي تشريک مساعي در امور تحقيقاتي متصور است و اين سهيم شدن، از مرحله امور پايه در آزمايشگاه ها تا انجام تست هايي در مقياس واقعي را دربرمي گيرد. در حقيقت سنگاپور به دنبال آن است که از طريق تسهيل در آزمايش ها، فرآيندها، سرويس ها و خدمات، باعث تسريع در رشد اينگونه امور ابتکاري شود. به علاوه اين کشور با ايجاد سيستم ثبت وضبط نتايج، توانسته تکنولوژي هاي جديد را در بازارهاي جهاني قابل رقابت کند. زيرساختمان هاي ما شامل موارد متعددي از قبيل تصفيه خانه ها، کانال ها، مخازن و تاسيسات حفاظت در مقابل رواناب ها است که مي تواند در اختيار مبتکران بخش عمومي و خصوصي قرار گيرد تا آزمايش هاي خود را عملي کنند. البته بين المللي شدن نيز يکي از راهکارهاي سنگاپور براي تبديل اين کشور به مرکز ثقل جهاني در زمينه فناوري هاي آب است. سرمايه گذاري هاي اين کشور روي زيرساخت ها باعث شده است شرکت هاي داخلي جرات يابند که در پروژه ها دخيل شوند و تجربيات مناسبي کسب کنند که باعث رشد و ارتقاي آنان مي شود و امکان ورود آنها به بازارهاي جهاني را فراهم مي کند.
    
     پروژه تونل عميق فاضلاب سنگاپور (DTSS) در ابعاد مشابه پروژه هاي شهر لندن، ابوظبي و... است. پيشرفت فاز دوم آن چقدر بوده است؟
    ما برنامه ريزي فاز دوم اين پروژه را انجام داده ايم و ظرف يک ماه آن را به مشاور خواهيم سپرد تا خدمات مهندسي آن را انجام دهد. ما در دهه1990 دريافتيم که پروژه اي با ابعاد DTSS همانند شاهراهي براي مديريت فاضلاب ها به شمار خواهد رفت و يک راهکار بلندمدت براي جمع آوري، تصفيه، بازيافت و دفع فاضلاب هاي اين کشور است. در اين پروژه از مفهوم کانال فاضلاب رو عميق براي انتقال ثقلي فاضلاب ها به يک تصفيه خانه مرکزي در ساحل دريا استفاده شده است. در ادامه، اين فاضلاب تصفيه شده و تا خلوص بالا، خالص سازي مي شود تا امکان شرب داشته باشد يا اينکه پس از عبور از آبشارها وارد دريا خواهد شد. در فاز اول اين پروژه، تونل هاي SPUR و North و فاضلاب روهاي اتصال دهنده و تصفيه خانه چانگي و آبشارها در سال 2008 تکميل شدند. در سال 2010 يک تصفيه خانه ديگر نيز در بالادست تصفيه خانه چانگي ساخته شد تا باعث تسهيل در بازيافت مقدار زيادي آب شود. در فاز دوم اين تونل عميق، قسمت غربي سنگاپور يعني منطقه اقتصادي اين کشور و شهر تنگاه (Tengah) را زير پوشش خواهد برد. زماني که در سال2020 فاز دوم به اتمام برسد تصفيه خانه هاي Jurong ، Ulu pandan و ايستگاه هاي کنوني پمپاژ برچيده خواهد شد و زمين آنها براي اموري باارزش تر و بهتر اختصاص خواهد يافت. البته يک تصفيه خانه جديد نيز در کنار تصفيه خانه Tuas ساخته مي شود تا بازيافت آب بهتر انجام شود. اين امور، آزادسازي زمين ها را نيز در پي دارد که براي سنگاپور حياتي است. تمام اين کارها باعث خواهد شد که يک سيستم يکپارچه بازيافت آب متشکل از سه تصفيه خانه مرکزي به وجود آيد يعني تصفيه خانه Changi در شرق، Kranji در شمال و Tuas در غرب سنگاپور شکل خواهد گرفت.
    
     شما اکتبر گذشته طي مصاحبه ويديويي در کشور چين، خاطرنشان کرديد تعيين قيمت واقعي براي آب باعث افزايش توجه و صرفه جويي در مصرف خواهد شد. شما چه توصيه اي به سازمان هاي دخيل در تعيين قيمت آب داريد تا بتوانند فاصله مالي بين هزينه هاي توليد و قيمت هاي تعيين شده را پر کنند؟
    با توجه به در مضيقه بودن سنگاپور از لحاظ آب، قيمت آب بايد در برگيرنده هزينه هاي توليد، تصفيه و انتقال آب و نيز هزينه هاي شيرين سازي و بازيافت آب از فاضلاب باشد. تعيين قيمت يکي از ابزارهاي اصلي براي مديريت تقاضاي آب است. مهم است که اين قيمت به نحوي باشد که مردم دريابند کمبود شديد منابع آب وجود داشته و در نتيجه صرفه جويي کنند. به علاوه مناسب بودن قيمت باعث خواهد شد که منابع مالي لازم براي سرمايه گذاري بلندمدت روي زيرساخت ها قابل دسترسي باشد. البته ما به جز قيمت گذاري، فعاليت هاي اجتماعي در زمينه صرفه جويي در آب را نيز تشويق مي کنيم.
    
     سنگاپور در سطح جهان به عنوان يک مرکز ثقل براي امور ابتکاري در زمينه آب مطرح است. شما چگونه در دوره وزارت خود برنامه ريزي کرده ايد که اين پيشتازي ادامه داشته باشد؟
    طي پنج سال گذشته ما تمامي برنامه هاي مربوط به شيرين سازي، بازيافت و آبخوانداري آب را با موفقيت به اتمام رسانده ايم. بخش تحقيق و توسعه براي تامين پايدار آب در آينده از ضروريات به شمار مي رود تا راه هاي مطمئن و ارزان تر براي توليد آب در دسترس باشند. تغيير مهمي که طي 10سال گذشته رخ داده اين است که به دليل پيشرفت سيستم هاي غشايي، در حال حاضر اين برق است که به عنوان عامل محدودکننده به شمار مي رود و نه آب، يعني شما تا جايي که برق داشته باشيد، امکان توليد آب را نيز خواهيد داشت و اين از موفقيت هاي ما به شمار مي رود. اين تغيير از وابستگي به برق، چالش هاي جديد را به دنبال خواهد داشت و در آينده بايد به فکر مديريت انرژي و برق بود. يعني توليد، قيمت و امنيت انرژي و برق است که بايد مورد توجه قرار گيرد. در حال حاضر ما در سنگاپور توجه خود را به کاستن مصرف برق در فرآيند توليد و تصفيه آب معطوف داشته ايم. اين موضوع در برگيرنده پروژه هايي براي شيرين سازي آب دريا به روش الکتروشيميايي با مصرف برق به ميزان نصف مصرف کنوني و استفاده از حرارت مازاد نيروگاه ها براي توليد آب آشاميدني از آب دريا خواهد بود. البته ما در بخش تحقيق و توسعه خود به دنبال شبيه سازي و تقليد از فرآيندهاي بيولوژيکي رخ داده در گياهان (مانند گياه مانگرو) و جانداران (ماهيان آب هاي شور) هستيم که مي توانند با اندکي انرژي، از آ ب هاي شور استفاده کنند. يکي ديگر از اين نوع تحقيقات مربوط به پروتئين هاي تشکيل دهنده غشاي سلولي (Aquaporms) است. اين پروتئين ها به طور طبيعي وظيفه ورود و خروج آب و جلوگيري از تبادل نمک ها را برعهده دارند. به علاوه سنگاپور داراي نقش کليدي در ايجاد گفتمان بين سياستمداران، متخصصان آب و صاحبان صنايع است تا مشکلات، چالش ها و راه حل هاي آب مشخص تر شود. براي اين هدف، هفته اي را به نام «هفته بين المللي آب سنگاپور» نامگذاري کرده است تا سرپرستان هر يک از اين گروه ها بتوانند تعامل مثبتي با يکديگر داشته و در نمايشگاه ها و کنفرانس هاي مربوط به آب شرکت فعال داشته باشند و از تجربه هاي بين المللي بهره لازم را ببرند.
    Water and Wastewater International، May 2014
مترجم: عبداله مصطفايي *
    *کارشناس پژوهش در پژوهشگاه نيرو
کلمات کلیدی:سنگاپور،بحران آب،آب شیرین کن،خشکسالی،پساب،نانو محک بهبود

دیدگاه خود را ارسال نمایید

ما را دنبال کنید