نانو محک بهبود
آب های تجدید پذیر +تصفیه فاضلاب+خشکسالی+سفره های زیر زمین +مجلس+

«بازوي پژوهشي مجلس» بررسي كرد: مديريت بحران آب در سه سناريو

دنياي اقتصاد : ارزيابي شاخص هاي مختلف بين المللي حاكي از آن است كه ايران در وضعيت تنش آبي قرار دارد. كارشناسان بر اين باورند كه وضعيت نابسامان مديريت منابع موجود آبي كشور، يكي از علل اصلي قرار گرفتن در شرايط تنش آبي به شمار مي رود. اين در حالي است كه آسيب شناسي ها نشان مي دهد درصورت ادامه وضع موجود مديريت منابع آب، ايران با مشكلات متعددي از جمله مشكلات اجتماعي، سياسي و اقتصادي مواجه خواهد شد.

حال اين سوال مطرح است كه چه سياست ها و راهكارهايي بايد جهت مديريت منابع آب و برون رفت از وضعيت تنش آبي در پيش گرفته شود تا اين بحران ابعاد گسترده تري پيدا نكند؟ «بازوي پژوهشي مجلس» در گزارشي در زمينه گذر از بحران آب، راه حل هاي به كار گرفته شده توسط كشورهاي موفق درگير در خشكسالي و بحران آب را مورد بررسي قرار داده است. نتايج اين مطالعه تطبيقي حاكي از آن است كه براي مديريت بحران آب بايد سه سياست كلي «حفظ منابع موجود آبي و سيستم مديريت توسعه يافته»، «مديريت تقاضا» و «كاهش وابستگي به ميزان بارش سالانه به وسيله استفاده از منابع آب بااطمينان» در دستور كار تصميم سازان كشور قرار گيرد.

آمارها نشان مي دهد ايران به دليل بارش سالانه كمتر از يك سوم متوسط جهاني، در زمره كشورهاي با محدوديت منابع آب قلمداد مي شود. آب در فرآيند توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي هر منطقه، نقش عمده و كليدي دارد و در ايران به دليل كمبود منابع آب، مديريت صحيح آن براي رسيدن به توسعه پايدار از اهميت ويژه اي برخوردار است. نتايج تحقيقات كميسيون توسعه پايدارسازمان ملل حاكي از آن است كه اگر كشوري سالانه بيش از 40 درصد منابع آب تجديدپذير خود را برداشت كند، در وضعيت بحران شديد آب قرار خواهد داشت. حال بررسي ها نشان مي دهد در سال 2016 حدود 108 درصد از منابع آب تجديدشونده ايران برداشت شده و در نتيجه كشور از نظر اين شاخص در وضعيت تنش آبي شديد قرار دارد. در گزارش پيش رو به اين پرسش پاسخ داده خواهد شد كه با اين روند مايوس كننده در مديريت بحران آب چه بايد كرد؟

باتوجه به اطلاعات جمع آوري شده از سياست ها و راهكارهاي اتخاذ شده توسط كشورهاي موفق در زمينه مديريت بحران آب، در اين گزارش راه حل هاي مناسب براي مديريت بحران آب در ايران پيشنهاد شده است. پيشنهادهاي نهايي سه سياست كلي «حفظ منابع موجود آبي كشور و سيستم مديريت توسعه يافته»، «مديريت تقاضا» و «كاهش وابستگي به ميزان بارش سالانه به وسيله استفاده از منابع آبي بااطمينان» است.  سياست نخست: باتوجه به ارزيابي وضعيت آب كشور توسط شاخص هاي معتبر، به نظر مي رسد مديريت كمبود آب از طريق مديريت صحيح منابع آب موجود امكان پذير باشد. در همين راستا سياست حفظ منابع موجود آبي كشور و سيستم مديريت توسعه يافته را مي توان در بندهاي «جمع آوري اطلاعات كامل از سهم موارد مختلف در سيستم توليد، توزيع و مصرف آب»، «راه اندازي سامانه يكپارچه و دقيق براي كنترل كامل اطلاعات به صورت آنلاين در شبكه توليد، توزيع و مصرف»، «تهيه برنامه بلندمدت و كوتاه مدت براي كنترل سهم بخش هاي مختلف در مصرف آب، تكميل اطلاعات آبخوان هاي مختلف»، «قيمت گذاري واقعي آب و منطقي كردن تعرفه هاي آب و فاضلاب»، «ارتقاي راندمان عملكرد سيستم توليد و انتقال آب و كاهش اتلاف» و... خلاصه كرد. سياست دوم: يكي از گام هاي عملي و زودبازده در كنترل منابع آبي، مديريت تقاضاي آب است. در اين راستا پيشنهاد مي شود راهكارهايي همچون «وضع تعرفه هاي تصاعدي چند مرحله اي و سنگين مطابق با قيمت واقعي آب»، «انجام مطالعات دقيق تر پيرامون ارزش گذاري آب»، «حفظ رونق كشاورزي به وسيله افزايش شاخص بهره وري»، «لزوم توجه ويژه به بخش كشاورزي باتوجه به سهم قابل توجه در بحران آب» و «افزايش تعرفه آب بخش كشاورزي به منظور اجبار كشاورزان به افزايش شاخص بهره وري» در دستور كار قرار گيرد. سياست سوم: تامين منابع آب با اطمينان بالا همچون آب به دست آمده از نمك زدايي آب هاي دريا، در بسياري از كشورهاي موفق به عنوان روشي موثر مشاهده مي شود. ايران نيز با توجه به مجاورت با درياي عمان، درياچه خزر و درياي خليج فارس موقعيت مناسبي از اين لحاظ دارد. موارد ذكر شده پيرامون اين سياست نيز شامل «نمك زدايي آب هاي دريا و استفاده از آب شيرين كن ها»، «تصفيه فاضلاب، بستن چرخه آبي و استفاده از فاضلاب در بخش كشاورزي»، «ارائه مشوق و ترغيب كشاورزان به استفاده از پساب تصفيه شده»، «مديريت آبخيزداري»، «پر كردن آبخوان ها به وسيله مديريت سيلاب ها»، «استفاده از ظرفيت آبخوان ها و سفره هاي زيرزميني براي جلوگيري از تبخير آب» و «كنترل نوسانات تامين آب بااستفاده از ظرفيت آبخوان ها و سفره هاي زيرزميني» است.

دیدگاه خود را ارسال نمایید

ما را دنبال کنید