نانو محک بهبود
باران +کم آبی+بحران آب +خشکسالی+

بارش هاي بهاري اميدوار كننده اند نه جبران كننده

تا پايان اسفندماه ٩٦ كمبود بارش باران در سال زراعي در مقايسه با ميانگين بارشي كشور شرايط نگران كننده اي را رقم زده بود. اما با ورود چند سامانه بارشي به كشور در ماه هاي فروردين و ارديبهشت و بارش باران در چند روز گذشته تاحدودي از كمبودهاي بارشي در كشور جبران شد. با وجود اين بارش ها اما همچنان بيلان بارش ها منفي است و شاخص به اندازه ميانگين بارشي در كشور نرسيده است. برخي استان ها در اين ميان وضعيت وخيم تري دارند و برخي ديگر از وضعيت مناسب تري برخوردارند. اما آيا كمبود بارش ها در سال گذشته و بارش هاي هفته هاي اخير را مي توان نشانه اي از تغييرات اقليمي قلمداد كرد؟ احمد وظيفه، مديركل پيش بيني و هشدار سريع سازمان هواشناسي مي گويد به راحتي نمي توان صرفا براساس اين بارش ها را نشانه تغييرات اقليمي دانست. او در گفت وگو با «اعتماد» شرايط بارش در سال زراعي جاري را تشريح كرد. براساس توضيحات «احمد وظيفه» مي توان گفت فعلا بايد چشم اميدمان به بارش هاي شهريورماه باشد تا قدري از كمبودهاي بارشي باقيمانده جبران شود. براي سال زراعي آينده كه از مهرماه آغاز مي شود اما بايد اميدوار بود شايد كه سال پرآبي در پيش باشد اما صرفه جويي توصيه اي است كه از نظر اين كارشناس با سابقه سازمان هواشناسي در شرايط فعلي تنها راه حل واقعي جبران كمبود آب در كشور است.
    
    بارش هاي فروردين و ارديبهشت امسال آيا از نظر علمي نشانه اي از تغييرات اقليمي است ؟
    تغييرات اقليمي را نمي توان بر اساس تغيير بارش ها در يك فصل برايش پاسخ دقيقي پيدا كرد. درباره تغييرات اقليمي و آثار آن عدم قطعيت ها زياد است. به هر حال ما پاييز و زمستان كم بارشي داشتيم و بخشي از اين كم بارشي را مي توان به تغيير اقليم نسبت داد. ولي نمي توانيم بر اساس كميت بگوييم مشخصا اين بارش ها به علت تغيير اقليم است. كشور ما كم بارش و نيمه خشك است طبيعتا بارش آنچناني ندارد چون مقدار بارش ها هميشه در ايران كم است: بنابراين يكسري تغييرات بيشتر به چشم مي آيد. بر اساس ميانگين گيري كه از ايستگاه هاي باران سنجي و ايستگاه هاي هواشناسي انجام شده است تا ١٦ فروردين ماه امسال ميانگين بارش سراسري در كشور حدود ٩٧ ميليمتر بوده است اين عدد الان تغيير كرده و تا ٢٣ ارديبهشت ماه به ١٤٤ ميليمتر رسيده است. بارش بلندمدت كشوري در طول يك سال ٢٣٠،٥ ميليمتر است و بارش سالانه اي كه به طور طبيعي تا الان بايد داشته باشيم ٢١٠.٨ ميليمتر است. يعني نسبت به آن چيزي كه تاكنون بايد بارش داشته باشيم حدود ٦٦ ميليمتر كمبود بارش داريم.
    در فروردين و ارديبهشت ماه ميانگين بارشي مان فراتر از سطح نرمال بوده و ميزان كمبود بارش را از ٤٨ درصد به ٣١،٥ درصد كاهش داده است. به عبارت ساده بارش هاي دو ماه اخير به معناي پربارش بودن سال و باران اضافه تر از نرمال سالانه نيست و صرفا بخشي از كمبود بارشي مان جبران شده است. همين الان استان هايي داريم كه از ٧٢ درصد تا ٢٢ درصد بارش كمتر از سطح نرمال روبه رو هستند. مثلا تهران نشست به شرايط ميانگين ٢٢ درصد كمبود بارش دارد و سيستان و بلوچستان ٧٢ درصد.
    
    با توضيحات شما بيشترين كمبود بارش ها متوجه كدام استان هاست؟
    سيستان و بلوچستان با ٧٢ درصد (معادل ٦٩،٥ ميليمتر) كمبود بارش دارد كه از نظر درصد بيشترين كمبود است. اما مثلا استان چهار محال و بختياري كه بارش سالانه زراعي اش ٥٨٠ ميليمتر است ٤٧ درصد (٢٧١ ميليمتر) كمبود بارش دارد كه نشان مي دهد وضعيت اين استان چقدر حساس است. برآيند ما اين است كه با احتساب بارش باران در استان استان هاي شمالي در شهريورماه، با حدود منفي ٢٥ درصد تا منفي ٣٠ درصد كاهش بارش سال زراعي فعلي را تمام كنيم.
    
    توضيحات شما به روشني نشان مي دهد هر چند بارش باران در دو ماه اخير اميدوار كننده بوده اما نسبت به ميانگين بارش كشور ٥،٣١ درصد كمبود داريم. پس در واقع مردم نبايد تلقي شان اين باشد كه با اين بارش ها خشكسالي رفع شده و با سال آبي پر آب روبه رو هستيم؟
    بله، دقيقا. همه ما در اين مورد وظيفه داريم كه به ديگران يادآوري كنيم كه چند سامانه بارشي اخير صرفا بخشي از عقب ماندگي بارشي ما را جبران كرده و معنايش پرآبي در كشور نيست. شوخي بردار نيست واقعا بايد صرفه جويي و مصرف منابع آب را جدي بگيريم و گرنه هيچ بعيد نيست كه در برخي شرايط آب جيره بندي شود. پارسال تعدادي از شهرهاي شرقي كشور با تانكر آبرساني مي شدند. جاي ترديدي نيست كه تنها راه مديريت بحران در صرفه جويي و مصرف بهينه منابع آب است. چون حتي طرح هايي مثل باروري ابرها و انتقال آب يا نتيجه بخش نيستند يا اينكه بهانه اي مي شوند براي اينكه الگوي مصرف مان اصلاح نشود.
    
    آيا بر اساس الگوهاي علمي موجود مي توان درباره بارش باران در سال زراعي آينده پيش بيني هايي داشت؟
    الگوهاي اقليمي خيلي تغييرپذير هستند. ممكن است فقط بتوانيم بر اساس داده هامان خوشبينانه يا قدري بدبينانه به موضوع نگاه كنيم. در مناطقي مثل ايران كه چند بارشي به شمار مي روند پارامترهاي جوي خيلي تاثيرگذارند. سيستم خوب بارشي مي تواند درصد بارشي ما را ١٠ تا ١٥ درصد جابه جا كند. بنابراين هم ممكن است يكي دو سيستم از كشور ما عبور كنند و شرايط پربارشي ايجاد كنند يا بالعكس در شرايط كم بارشي قرار بگيريم. با هر ديد اقليمي نگاه كنيم پاسخ قطعي نمي توانيم بدهيم. ولي اگر مقياس نگاه ما بر اساس ميزان بارش ظرف يك دهه اخير باشد بايد بگويم كه در تمام اين ١٠ سال ما با كمبود بارش روبه رو بوده ايم و طبيعتا اين كمبود ادامه مي يابد. يعني از ارديبهشت ماه امسال كه تمام شود به جز بارش هاي شهريورماه در شمال كشور عملا تا آبان ماه بارش چنداني در كشور نخواهيم داشت.
    
    
    

 


    
    بارش هاي بهاري و كاهش ميزان كمبود بارندگي
    ما پاييز و زمستان كم بارشي داشتيم و بخشي از اين كم بارشي را مي توان به تغيير اقليم نسبت داد. ولي نمي توانيم بر اساس كميت بگوييم مشخصا اين بارش ها به علت تغيير اقليم است. كشور ما كم بارش و نيمه خشك است طبيعتا بارش آنچناني ندارد چون مقدار بارش ها هميشه در ايران كم است: بنابراين يكسري تغييرات بيشتر به چشم مي آيد.
    فروردين و ارديبهشت ماه ميانگين بارشي مان فراتر از سطح نرمال بوده و ميزان كمبود بارش را از ٤٨ درصد به ٣١،٥ درصد كاهش داده است. به عبارت ساده بارش هاي دو ماه اخير به معناي پربارش بودن سال و باران اضافه تر از نرمال سالانه نيست و صرفا بخشي از كمبود بارشي مان جبران شده است.
    اگر مقياس نگاه ما بر اساس ميزان بارش ظرف يك دهه اخير باشد بايد بگويم كه در تمام اين ١٠ سال ما با كمبود بارش روبه رو بوده ايم و طبيعتا اين كمبود ادامه مي يابد.

    
    

 


    
    
    

دیدگاه خود را ارسال نمایید

ما را دنبال کنید